زمان: جمعه 15 آبان 94

مکان: مرکز تحقیقات کشاورزی ورامین

زمان: جمعه 15 مهر 1394

مکان: مرکز تحقیقات کشاورزی ورامین

قصّه ی اکوتوریسم در نشست اعضای شورای مرکزی جمعیت ، به عنوان دغدغه ی یکی از اعضا رقم خورد. قرار و برنامه هایش را مجری طرح بر عهده گرفت؛ آخر قصه ی اکوتوریسم در روز جمعه 15/آبانماه 1394 نوشته شد.

برنامه ای با عنوان اکوتوریسم و میراث من، در پس زمینه ذهن جمعیت و اعضای آن با توجه به سفرهای طبیعت گردی که دارند، وجود داشت. قول همراهی خانم نامنی از کارشناسان حوزه ی اکوتوریسم بر این فکر جامه سبز طبیعت گردی را پوشاند.

ساعت 10 صبح روز جمعه 15/آبانماه 1394 در سالن اجتماعات مرکز تحقیقات کشاورزی گرد آمدیم. هوای خوش پاییزی. جای پای بارانی که از روز قبل بر تن زمین نشسته بود، قارچ های وحشی که از باران زاده شده بودند. دیدار دوستان قدیم و جدید و طراوات با هم بودند. درختان سرو و کاج های بلند ، انارهای ساکت  و آرام ، شمشاد های مهربان و دوربین هایی که با ولع، ما را در این طبیعت، ثبت می کرد.

درختانی که من نامشان را نمی دانستم و لباس چندرنگ پاییزی شان را تن کرده بودند ، سبز، نارنجی، زرد، زردِسبز و سبزِ زرد. فرش هایی از برگ های رسیده روی زمین و صدای آرام نجوایشان با ما.

 خانه هایی که قرار بود حصارشان را شمشادها پر کند  و بناهایی که از قبل بودند و حالا فقط هستند .خیابان های مزین به نام های طبیعت.

شروع صحبت های خانم نامنی ما را از فضای بیرون، می کَنَد و در سالن مستطیلی آنجا جا می دهد. چندصباحی هست که رنگ جلسه به خود ندیده . این را می شود از خاک نشسته بر صندلی ها و دسته آن، سینی های جا مانده بر پشت پنجره ها و نشانه های دیگر آن دریافت.

خانم نامنی خوش صحبت است .تلاشش را می کند تا جملات از دستش نگریزند. پاورپوینت های آماده در نظم بخشی به مطالب کمک می کند.

و اصل مطلب:

لغت Eco Tourism که فرهنگستان لغات با کمک سازمان میراث فرهنگی کشور آن را معادل طبیعت گردی معنا کرده است، از نظر ریشه لغوی از دو جزء Eco  و Tourism  ساخته شده است که پیشوند eco  برگرفته از  ریشه ای یونانی به معنی آمیزه ای از مفاهیم محیط زیست و زیستگاه و tourism به معنای گردشگری است؛ این مفهوم بیش از هر چیز طبیعت را تداعی می کند.

در فارسی کلمه بوم را معادل eco  قرار داده اند و به نوعی به Eco Tourism ، «بوم گردی» نیز می گویند. (بوم =سرزمین و زیستگاه)

که گویا بوم گردی در بین اکوتوریست های ایرانی بیشتر جا افتاده است.

اکوتوریسم مفهومی است که با گردشگری پایدار و گردشگری اخلاقی ارتباط بسیار نزدیکی دارد و دارای ویژگی‌هایی مانند گردشگری ماجراجویانه است. به عبارتی اکوتوریسم یک سفر و بازدید زیست محیطی مسؤولانه  از مناطق طبیعی بکر است که به منظور لذّت بردن از طبیعت و درک مواهب آن و ویژگیهای فرهنگی مرتبط با آن انجام می شود، به طوری که باعث ترویج حفاظت از محیط زیست گردد و اثرات منفی بسیار کمی از جانب بازدید کنندگان بر محیط به جای گذارد و شرایطی را برای اشتغال و بهره مندی اقتصادی و اجتماعی مردم محلی(بومی) فراهم آورد.

نمونه‌هایی از  قوانین اخلاقی صنعت اکوتوریسم :

•    برای حفظ و ارتقای یکپارچگی طبیعی مکان های مورد بازدید تلاش کنیم.
•    به حساسیت های فرهنگی احترام بگذاریم.
•    در تور، حداقل میزان زباله و ضایعات زیست محیطی را تولید کنیم.
•    محیط طبیعی مورد بازدید خود را تمیزتر از زمان آغاز، ترک کنیم.
•    آرامش حیات وحش را بر هم نزنیم.
•    از محصولاتی که از حیوانات و گیاهان در خطر انقراض تهیه می شوند خریداری نکنیم.
•    با خرید محصولات بومی به اقتصاد محلی کمک کنیم.
•    باورها و اعتقادات  سنتی و مردمی منطقه را بشناسیم و به آنها بی‌احترامی نکنیم.
•    از چیدن گل در طبیعت خودداری کرده و در عوض با عکاسی از آن لذت ببریم.
•    از مکانهای خصوصی و مردمان محلی و عشایر (بخصوص زنها و کودکان) بدون اجازه عکاسی نکنیم.
•    به اماکن مقدس احترام بگذاریم.
•    هرگز قولی را به عشایر و مردمان روستایی ندهیم که نتوانیم عمل کنیم.
•    سعی کنیم در محیط های روستایی و عشایری پوشش مان مناسب باشد.

 و در تعریف اکو توریست آمده است: اکوتوریست فردی است  که از مرحله ی علاقه ساده به طبیعت فراتر رفته و پا در عرصه شناخت رازها و زیبایی‌های عمیق آن  می‌گذارد، به طبیعت احترام می گذارد. یک اکوتوریست، خود را نسبت به مراقبت از طبیعت و احترام به فرهنگ بومی  مسئول می‌داند و به این مسئولیت پای‌بند است.
پس هر کس که به هر طریقی به طبیعت سفر می کند، الزاماً یک اکو توریست به حساب نمی‌آید. برای اکوتوریست بودن باید دل به طبیعت دهیم و صدایش را بشنویم و اجازه دهیم دستانش نوازشمان کند.  رد پای اکوتوریست نباید بر  چهره ی طبیعت جا بماند و تنها یادگاری سفر، عکس و خاطرات طبیعت گردی است که نزد بوم گرد می ماند.
یک بوم گرد هم صحبت آب و درخت، کوه و کویر، شن و ماسه و دریا و... می شود و به خورشید ایمان دارد. بوم گرد در طبیعت رها ست و زخم های طبیعت (زباله ها) را از جانش دور می کند. دل را به آب های روان می سپارد، به قول سهراب عزیز

" آب را گل نکنیم 

در فرودست انگار ، کفتری می خورد آب

یا که در بیشه ی دور ، سیره ای پر می شوید 

یا در آبادی، کوزه ای پر می گردد

آب را گل نکنیم

...."

بیایم با طبیعت مهربان، مهربان باشیم .

بعد از صحبت های خانم نامنی، میان برنامه ای اجرا شد با سنتورنوازی بچه ی جمعیتی ما، یلدا میرجان، که از ابتدای بودنش لحظات شادی را همیشه در جمعیت داشته ، من که دوستش دارم؛ همراه با پذیرایی بومی ورامین.

بته جقه های ارغوانی و نیلی نقش بسته بر رومیزی های قلمکاری و سرمه دوزی شده  همراه با عروسک هایی با تن پوش های سنتی زنان و مردان این سرزمین ،میز ِپذیرایی ایرانی را برایمان روایت کردند .

 ظروف گلینی که نقل و نبات، مویز و کشمش سبز هوس آلود و سنجد محجوب را به ما تعارف می کردند.

پنیر محلی و نان تافتون ورامینی جا خوش کرده در سبد حصیری ، آهنگ شکستن گردو با گوشت کوب چوبی ، عطر چای نعنا در استکان های باریک و لبریز, یعنی طبیعت دوستت داریم. 

بعد از پذیرایی، آقای نقوی از کارشناسان مرکز تحقیقات کشاورزی در خصوص پیدایش و فعالیت مرکز صحبت نمودند و شرح کاملی از فعالیت بخش های مختلف همراه با پاورپوینت ارایه نمودند. بخش های تحقیقاتی این مرکز شاکل :بخش تحقیقات گیاهپزشکی، دامپزشکی، آبخیزداری، خاک و آب، علوم دامی، اصلاح بذر و تهیه بذر و نهال، فنی و مهندسی، پنبه و گیاهان لیفی، تحقیقات اقتصادی اجتماعی و توسعه روستایی و بخش تحقیقات منابع طبیعی. که هر کدام از این بخش ها محورهای تحقیقاتی و یافته های مجزای را در بر داشتند.

آقای نقوی به ایستگاه تحقیقاتی خاوه نیز اشاره ای نمودند که در راستای برنامه های ایستگاه مرکزی به فعالیت می پردازد.

در پایان برنامه، گشت و گذاری کردیم در مرکزی که ابتدا با عنوان بنگاه  اصلاح بذر در سال  1305 در همین محل احداث شد؛ همراه با توضیحات آقای نقوی که در اجرای برنامه همراه گروه و جمعیت بودند. ساختمان های قدیمی در کنار بناهای جدیدی که به کار مشغول بودند، چرت می زدند و دلشان برای نگاهی لک زده بود.

ساختمان هایی که در درون شان دستگاه های قدیمی و حالا بهتر بگویم عتیقه هایی از صنعت پنبه را در خود حفظ کرده بودند، شاید کسی آنجا را موزه کند و بشود آن را دید.

پنبه های باران خورده و غوزه ی پنبه هایی که دستان کودکانمان دیگر نمی بینند. و سفر ما در بین کاج های بلند تمام شد.

پاورپوینت اکوتوریسم را از اینجا می توانید دانلود کنید.

پاورپوینت مرکز تحقیقات کشاورزی ورامین را از اینجا می توانید دانلود کنید. 

پس از مرگ نوشین روان، هرمزد فرزند او جانشینش شد و بر تخت پادشاهی نشست.

او قرار گذاشت و تعهد کرد که در جهان همچون دوران پدرش حکومت کند. از بخشایش به فقیران دریغ نکند و پاسبان پرمایگان باشد. او اعتقاد داشت اگر بخشایش و داد داشته باشد، میان بزرگان خواهد درخشید. هرمزد می گفت هر کسی که از دو کار پرهیز کند، هرگز از روزگار بدی نخواهد دید و آن دو کار این است:

یک اینکه باید برای خشنودی کردگار همیشه کوشید و دیگر آنکه هر کسی که مغزی خردمند دارد نباید دلش را سوی ناسپاسی از خداوند ببرد. 

روزگاران به این منوال گذشت تا اینکه هرمزد برآشفت و خوی بدی پیش گرفت. یکدفعه از آیین و راه خود برگشت و تمام خوبیهای خود را تباه کرد. دستور داد تا سه نفر از خردمندان و دبیران با رای و دانش ِدربار را دستگیر کنند. آن سه نفر؛ ایزدگشسب، برزمهر و ماه آذر نام داشتند. که هر سه نفر آن ها به دستور او زندانی و سپس کشته شدند. یکی از آن ها را خود ِهرمزد با دادن لقمه ای زهردار مسموم کرد و کشت. 

ز خوی بد آید همی تیرگی           نگر تا سوی ِخوی ِبد ننگری