در نشست آزاد امروز، ابتدا فیلمی با عنوان "آداب بهاری" به کارگردانی آقای علی اصغر آگه بنایی را دیدیم. این فیلم مستند 30 دقیقه ای در سال 1360 ساخته شده است. کاری بدون کلام، با تلفیقی از تصویر و موسیقی، که در آن، دو دوره ی زمانی قبل و بعد از انقلاب را مشاهده می کنیم.

پس از دیدن فیلم، ادامه ی کتاب "تاریخ تمدن" - جلد اول - اثر ویل دورانت را خواندیم. در فصل سوم این جلد، به عوامل سیاسی تمدن (منشاء حکومت و دولت) اشاره شده بود. 

قدیمی ترین شکل معروف سازمان اجتماعی، قبیله است. در اجتماعات اولیه، بسیار دشوار می توان وجود حکومتی را تشخیص داد. جنگ ها سبب پیدایش رئیس و پادشاه و دولت می شوند. دولت نتیجه ی تکاملی است که جدیدا صورت پذیرفته و از زمان پیدایش تاریخ مدون، پیشتر نمی رود.

انجمن کردن انسان با نظایر خود، بیش از آن که نتیجه ی میل و رغبت وی باشد، برخاسته از عادت و غریزه ی تقلید و فشار اوضاع و احوال است. وی آن اندازه که از تنهایی می ترسد، به اجتماع رغبت ندارد. از آن جهت با دیگران کنار می آید که تنهایی برای او خطر دارد و  انجام بسیاری از کارها با بودن چند نفر در کنار هم، بهتر صورت می پذیرد. ولی از صمیم قلب، موجودی است گوشه گیر و انزواطلب، که شجاعانه خود را در برابر جهان آماده نگاه می دارد.