زمان : جمعه ۸ دی ۱۳۹۱





برچسبها: جمعیت زنان خورشید, حقوق شهروندی, ایران شناسی, سازمان های مردم نهاد, ورامین
طبق برنامه و اطلاع رسانی قبلی، سفر یک روزه ای با هدف بازدید از مجموعه ی موزه های کاخ گلستان، در روز جمعه ۸ دی ۱۳۹۱ برگزار شد. اعضای شرکت کننده در این برنامه، ساعت ۷:۳۰ دقیقه ی صبح در محل قرار که میدان رازی بود، جمع شدند. همگی سوار اتوبوس های مترو شدیم و از آن جا هم با مترو به ایستگاه ۱۵ خرداد رفتیم. میدان ارگ برعکس سایر روزهای هفته، خلوت بود و سکوت و آرامش خاصی داشت.
از مقابل ساختمان رادیو تهران رد شدیم و به در ورودی موزه رسیدیم و پس از تهیه بلیط به داخل محوطه ی کاخ رفتیم. از کنار آب نمای زیبایی با فواره های سنگی عبور کردیم و به تخت مرمری که در ضلع شمالی کاخ قرار داشت و یکی از جالب ترین قسمت های کاخ بود، رسیدیم. پس از آن به ایوانی رسیدیم که خلوت کریم خانی نام داشت، این قسمت از بنا در زمان زندیه ساخته شده بود و سنگ قبر ناصرالدین شاه و مجسمه ای از سنگ مرمر در آن جا قرار داشت که از شهر ری به این کاخ منتقل شده بود. در امتداد همین قسمت، نگارخانه، حوضخانه، تالار ظروف، تالار آیینه، تالار سلام و تالار عاج در یک مسیر قرار داشتند که علاوه بر معماری بسیار جالبشان اشیای دیدنی زیادی در آن ها به چشم می خورد. تالار سلام اولین موزه ی ایران است که به پیروی از اروپائیان ساخته شده است. نکته ی جالب این که یک شهاب سنگ واقعی در این موزه وجود دارد که آن را در منطقه ی ورامین کشف کرده اند.
اولین موزه ی ایران در زمان ناصرالدین شاه قاجار و در تالار سلام ساخته شده است. موزه ی ظروف، مجموعه ای بی نظیر از هدایای پادشاهان خارجی مثل ناپلئون به شاهان ایرانی بود. در ضلع شرقی کاخ به شمس العماره یا عمارت خورشید می رسیدیم که انسان را به یاد تهران قدیم می اندازد. شمس العماره بلندترین ساختمان در زمان خودش بوده و همچنین یک برج ساعت قدیمی هم دارد که اولین ساعت شهری تهران در آن نصب شده است. در ضلع جنوبی کاخ، به عمارت بادگیر می رسیدیم. بادگیرها برج هایی هستند که به خاطر شکل خاصشان می توانند باد را به قسمت های درونی ساختمان هدایت کنند، همان کاری که امروزه کولرها انجام می دهند.
سپس به چادرخانه که قبلا محل نگهداری چادرهای سلطنتی بود، رسیدیم ولی حالا مکان نمایشگاه های مختلف کاخ گلستان است. تالار الماس هم در ضلع جنوبی کاخ قرار دارد و علت نامگذاری این تالار، آیینه کاری های زیبای آن بوده است که در زمان فتحعلیشاه قاجار ساخته شده است و در انتها از موزه ی مردم شناسی بازدید کردیم که نام این بنا، کاخ ابیض (سفید) بود که اکنون موزه ی مردم شناسی است . از وسایل حمام و سفره ی عقد گرفته تا کفش و لباس زنان و مردان و اقوام گوناگون.
پس از بازدید از کاخ، ناهارمان را در محوطه ی روبروی رادیو تهران خوردیم و با مترو و اتوبوس به ورامین برگشتیم. این برنامه در ساعت ۱۶:۳۰ دقیقه به پایان رسید.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, سازمان های مردم نهاد, ورامین, ایران شناسی, حقوق شهروندی
مراسم بزرگداشت شب یلدای امسال، به پیشنهاد یکی از اعضای جمعیت، در منزل ایشان برگزار شد. این برنامه در شب چهارشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۱ از ساعت ۱۸ تا ۲۱:۳۰ دقیقه با حضور دوستان و اعضای جمعیت، در جمعی گرم و صمیمی اجرا شد.
مهمان ها یکی یکی و چند تایی از ساعت مقرر به منزل محل برگزاری این مراسم رسیدند. برای پذیرایی از آن ها، میوه های شب چله مثل پرتقال و نارنگی و انار، جلوتر چند قاچ شده و در سبد چوبی قرار گرفته بودند که جلوه ی زیبایی به اتاق می دادند. همینطور از شب چره های دیگری مثل آجیل، پف فیل، سیب خشک، آلوچه و لواشک و ... و همچنین چای سبز و چای سیاه، در پذیرایی استفاده شد.
مهمان ها ساعتی را به گپ زدن گذراندند و بعد از آن با اعلام شروع برنامه ی شب یلدا، سکوت کردند. در ابتدای برنامه داستانی از مراسم شب یلدا در گذشته های دور تعریف شد؛ " میوه هایی که در شب یلدا رسم بوده مردم بخورند، انار، انگور، میوه های خشک و گندمک و ... بوده. بعدها هندوانه هم به آن ها اضافه شده و رسم بوده که قاچ کردن هندوانه بر عهده ی میزبان یا پیرترین زن حاضر در جمع بوده است و برش دادن آن هم باید به شکلی می بوده که تداعی کننده ی شعاع های خورشید باشد و میزبان خودش بعد از این که هندوانه ها را برش زده، آن ها را بین مهمان ها پخش می کند به نحوی که خودش محور مرکز خورشید بشود... ." پس از آن چند داستان کوتاه دیگر هم از آداب و رسوم گذشته ی ایرانی ها تعریف شد.
در لابه لای حرف ها، هر کس هر داستان یا اطلاعاتی درباره ی شب یلدا داشت، برای بقیه تعریف کرد و در همین حین هم از آن ها با شب چره ها پذیرایی شد. بعد از آن نوبت گرفتن فال حافظ رسید!... فالی به نیت جمع و برای جمعیت زنان خورشید گرفته شد. و چند شعر زیبا از غزلیات حافظ هم برای جمع خوانده شد. پس از آن، مهمان ها با شام مختصر ولی خوشمزه ای پذیرایی شدند و مراسم شاد و گرم و صمیمی ما در ساعت ۲۱:۳۰ دقیقه با رفتن مهمان ها به پایان رسید.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, سازمان های مردم نهاد, ورامین, ایران شناسی, حقوق شهروندی

بازدید از کاخ موزه ی گلستان
زمان حرکت : جمعه ۸ دی ماه 1391 - ۷:30 دقیقه صبح
مکان ملاقات : ورامین - میدان قطب الدین رازی (چوب بری) - ایستگاه اتوبوس
هزینه هر نفر : ۰۰۰ ۱۰تومان
لوازم مورد نیاز: لباس گرم و یک وعده ی ناهار سبک و ... .
برچسبها: ایران شناسی, جمعیت زنان خورشید, سازمان های مردم نهاد
صبح روز جمعه ۱۷/۰۶/۱۳۹۱ ساعت ۵:۳۰ دقیقه ی صبح، بعد از جمع شدن افراد، طبق قرار قبلی که به آن ها اعلام شده بود، در ایستگاه راه آهن ورامین، سوار قطار شدیم. تعدادی از دوستان از تهران به جمع ما پیوسته بودند. پس از سپری کردن مقداری از مسیر و تعدادی از ایستگاه های بین راه، از افراد گروه با صبحانه ای که تدارک دیده شده بود و چای پذیرایی شد.
ساعت ۸:۳۰ دقیقه در ایستگاه مهاباد، گروه از قطار پیاده شد و برنامه ی پیاده روی به سمت خمده آغاز گردید. در ابتدای حرکت، به شرکت کنندگان این برنامه، دستکش و کیسه ی زباله داده شد تا از آن ها به منظور جمع آوری زباله های تولید و رها شده توسط گردشگران قبلی، استفاده کنند. این زباله ها باعث آزار و اذیت بصری و روانی هر دوستدار محیط زیست می شود.
پس از طی کردن تقریبا یک کیلومتر، از طرف سرگروه توضیحی داده شد مبنی بر پایان یافتن حریم قانونی مهاباد و شروع یکی از مسیرهای اصلی روستای خمده و پیش رو بودن چشمه ای به نام بی خامبو که آب معدنی آن دارای خواص فراوان برای دردهای مفصلی و پوست و ... می باشد.

پس از رسیدن به روستا، فرصت مناسبی یافتیم تا به سازه های کلیدی روستا نگاهی بیاندازیم. در کنار خانه های روستاییان وجود یک مسجد، یک قبرستان و نیز یک مدرسه به چشم می آمد. طبق گفته ی دهیار و تعدادی از ریش سفیدان، گردشگران قبلی با عبور از باغ ها، به میوه های آنان آسیب می رسانند و زباله های خود را در طبیعت رها کرده و شکل زننده ای را برای آن به وجود می آوردند. به همین دلیل آن ها به نوعی از ادامه ی مسیر گروه ممانعت به عمل می آوردند که بعد از توضیح دادن گروه درباره هدف این سفر که جمع آوری زباله از دامن طبیعت و آموزش چگونگی دفع آن هاست، اجازه ورود به حریم باغ ها را یافتیم.
بعد از راه پیمایی کوتاهی حدود ساعت ۱۲ ظهر، در یک مکان مناسب در کنار رودخانه استراحت کردیم و ناهار خوردیم. پس از استراحت در مسیر برگشت قدم گذاشتیم و به سمت چشمه حرکت کردیم. وقتی به چشمه رسیدیم در کنار آن توقف کرده و به جمع آوری زباله هایی که در مسیر و اطراف چشمه بود پرداختیم. به سادگی تاثیر فرهنگی این عمل را در افرادی که از مناطق مختلف برای گذراندن یک روز و تفریح به آن جا آمده بودند، می دیدیم. به طوری که یکی از خانواده ها برای سهیم شدن در این کار گروهی به ما تعدادی دستکش یکبار مصرف داد و دلیل این کار هم این بود که ما کیسه زباله کافی نداشتیم تا به آن ها بدهیم و به این شکل آن ها خودشان را در کار ما سهیم کردند.

پس از جمع آوری مقدار قابل ملاحظه ای زباله، با توجه به محدودیتی که در تعداد کیسه های زباله و حمل آن ها داشتیم، زباله ها را در تنها سطل زباله ی عمومی روستا ریختیم و مسیر پیاده روی را به موازات حبله رود که یکی از مهمترین رودهای کشور است، ادامه دادیم. ساعت ۱۶ عصر به ایستگاه قطار مهاباد رسیدیم و منتظر قطار شدیم. فرصت مناسبی بود تا خاطره ی سفر چند ساعته را مرور کرده و به دورنمای طبیعت از زاویه ای جدید بنگریم.
قطار ساعت ۱۷ به ایستگاه رسید و همه ی افراد گروه سوار آن شدند و به سمت ورامین به راه افتادیم. پس از آن اعضای ورامینی گروه در ایستگاه ورامین از دوستان ساکن تهران خداحافظی کرده و پیاده شدند و این در ظاهر پایانی بود بر سفری یک روزه به یکی از زیباترین مناطق روستایی کشورمان.

شاید اگر انسان ها حتی زمانی که در خانه های خود یا محل کارشان هستند، به پیرامون خویش و سازه های شهری بنگرند و به لطافت و آن چه که از طبیعت به انسان هدیه می شود، بیاندیشند، ناخودآگاه نیاز خویش به طبیعت را بیابند و این به تعبیری سفری یک طرفه و بدون بازگشت در ذهن خواهد بود. طبیعت را دوست بداریم و به آن چه خداوند در زیباترین شکل به ما هدیه داده، احترام بگذاریم. در انتها جا دارد به برخی فواید سفرهای یک روزه در قالب فرهنگی-توریستی اشاره کنیم:
۱- آشنایی با مکان های جدید.
۲- آشنایی با افکار و نظرهای افراد متفاوت نسبت به طبیعت.
۳- تامل و تفکر در زیبایی طبیعت.
۴- شناخت بافت روستایی و آشنایی با روستاییان و روش زندگی آن ها.
طبیعت سخاوتمندانه تقدیم می کند. با رفتارهای نامناسب خود، نسل های آینده را محروم نکنیم و لذت بهره مندی را برای خویش و دوستداران طبیعت قائل شویم.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, سازمان های مردم نهاد, ایران شناسی, حقوق شهروندی

سومین کارگاه آموزشی آشنایی با شهرستان ورامین با موضوع : " خوبی های شهرستان ورامین" در روز یکشنبه ۱۹ شهریورماه ۱۳۹۱، در ساعت ۱۸ برگزار شد. در این کارگاه، دو گروه تشکیل شد و هر گروه روی یک موضوع واحد کار کردند. از جمله خوبی هایی که در خصوص شهرستان مطرح شد می توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱- محصولات کشاورزی متنوع.
۲- دامپروری صنعتی.
۳- داشتن هوای پاک.
۴- میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی.
۵- پایین بودن اجاره بهای منازل و مغازه ها.
۶- داشتن استخرهای شنا.
۷- نزدیک بودن به پایتخت.
۸- داشتن بازارهای هفتگی متعدد.
۹- داشتن اتوبان اصلی.
۱۰- داشتن رستوران های سنتی.

و موارد بسیار دیگری که به دلیل طولانی شدن مطلب از درج آن معذوریم.
نتیجه ی دسته بندی شده ی موارد بر روی دو مقوای بزرگ نوشته و به دیوار نصب شد. در پایان هر دو گروه روی کارهای یکدیگر قضاوت کردند و فعالیت کارگاه در ساعت ۲۰ به پایان رسید.

برچسبها: جمعیت زنان خورشید, ورامین, ایران شناسی, سازمان های مردم نهاد, ورامین شناسی

آخرین کارگاه آموزشی ورامین شناسی
با موضوع: خوبی های شهرستان ورامین از نگاه ما.
زمان : یک شنبه 19 شهریور 1391 - ساعت 18 تا 20
مکان : دفتر جمعیت زنان خورشید
منتظر حضور پرمهرتان هستیم.
سایت: allempires.com - مطلبی از آقای سیروس شاه میری
برچسبها: ورامین, ورامین شناسی, ایران شناسی, جمعیت زنان خورشید, سازمان های مردم نهاد
سفر یک روزه با قطار
پیاده روی؛ روستای خمده ی فیروزکوه
با هدف عکاسی از طبیعت روستا و آموزش دفع زباله در سفرهای گروهی و طبیعت گردی.
زمان حرکت : جمعه 17 شهریور1391 - 5:30 دقیقه صبح
مکان ملاقات : ایستگاه راه آهن ورامین
هزینه هر نفر : 8000 تومان
لوازم مورد نیاز برای یک پیاده روی از جمله کفش مناسب، کوله، کلاه و یک وعده ی ناهار سبک و ... .
برچسبها: ایران شناسی, جمعیت زنان خورشید, سازمان های مردم نهاد
آثار تاریخی و فرهنگی باقیمانده در این روستا عبارتند از: مزار علی اکبر شاه ترک، تپه بزرگ، تپه شغالی، تپه کوچک یا نقارخانه، قلعه یا کاروانسرای رضاخان علیدوستی، قلعه ایوب خان علیدوستی، قلعه ابراهیم و خانه های اربابی ایوب خان و ابراهیم علیدوستی، باغ پایین و باغ کهنه و باغچه قلعه باغ، باغ علیدوستی که درختان کهن سال دارد. مسجد و مکتب خانه یا مدرسه ی قدیمی که خانه ی شبانعلی بوده است.
برج دو طبقه ی قدیمی که باقی مانده برج نگهبانی قلعه ای بوده که در مکان قدیمی روستای تجره در حیاط آقای قنبری باقی مانده است. ضمن این که قدیمی تر از قلعه ی رضاخان و ایوب خان می باشد.
محصولات کشاورزی : صیفی جات، غلات، پنبه، انگور، انار و انجیر و علوفات دامی است.
جمعیت آن بر اساس آمار سرشماری سال 1379 حدود 100 خانوار است که بیشترین اقوام ساکن در آن عرب، علیدوستی، قنبری و تاجیک می باشند.

امامزاده علی اکبر شاه ترک
شاه علی اکبر ترک عارفی نامدار بوده و لقب شاه و مراد منطقه ای داشته است. مزار او گنبدی، هرمی شکل و پله ای ست و مدخل ورودی آن رو به شمال و جنوب می باشد. با دو ایوان شمالی و جنوبی، هر دو طرف ایوان سرپوشیده و با سقف قوس هلالی و مشابه هم می باشند. اتاق هشت ضلعی که دیوارهای بدنه اتاق تو رفته و محرابی شکل است. هر چهار طرف آن طاقچه های بزرگ مشابه هم با تزئینات گچبری ساده و گلدانی دارد.
مقبره ی علی اکبر شاه ترک در وسط اتاق قرار گرفته است. کنار امامزاده خانقاه و ذکرخانه ای بوده که کاملا تخریب شده است. تاریخ بنا به دوران صفوی بر می گردد که قسمتی هم در دوران قاجاریه تعمیر شده است. چهار طرف امامزاده را قبرستان بزرگی محاصره کرده است.
خانه ی اربابی ایوب خان علیدوستی
این خانه با معماری سنتی ساخته شده و معروف به خانه های پنج دری است. دارای بخش های تالار، ایوان، دو مطبخ، شاه نشین، بادگیر، سردابه و انبار می باشد.
خانه ی اربابی رضاخان علیدوستی
این خانه ی پنج دری با شاه نشین و پستو و مطبخ، دو بادگیر بلند با تالاری بزرگ همراه با تراسی زیبا و بلند دارد. بادگیر جهت تهویه هوای خانه و خنک کردن آن در فصل تابستان می باشد.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, ورامین, ایران شناسی, سازمان های مردم نهاد, ورامین شناسی
محصولات کشاورزی : غلات، صیفیجات، کاهو و سبزیجات
دامپروری و مرغداری در آنجا رونق خوبی دارد.
اقوام ساکن در روستا : طایفههای بختیاری، هداوندخانی و تاجیک می باشد.
عطار نیشابوری در تذکرهالاولیا دربارهاش سخن گفته و خواجه عبدالله انصاری دربارهاش میگوید: در سال 1291 ابراهیم خواص وی را شسته و دفن کرده است.

مقبرهی یوسفرضا
نمای خارجی بنا از آجر ساخته شده و فیروزهای است. گنبد به صورت مخروطی هشت ضلعی ساخته شده که در ضلع شرقی به وسیله پنجرهای دسترسی به فضای بین دو گنبد میسر میشود. این گنبد مانند گنبد سیدعلاالدین رازی است.
در قسمت بالای در، طرح لاجورد با رنگهای طبیعی وجود دارد که توسط خانم شقایق اهدایی رنگآمیزی شده است.
نمای داخلی در اضلاع مختلف و گنبد دارای تزیینات گچبری میباشد. سکوی مقبره به وسیله کاشیهای فیروزهای، لاجوردی و سفید تزیین شده است.
پشت عمارت طرح خانقاه است.
برج آرامگاهی یوسف رازی معروف به یوسف رضا که شباهت زیادی به امامزاده هارون در ساوه دارد.
در مورد قدمت بنای این مقبره تاریخ دقیقی وجود ندارد. احتمال میرود در قرن 7 هجری ساخته شده باشد.
از صحن ساختمان یوسف رضا برای دفن اموات روستای قشلاق یوسفرضا و چند روستای اطراف استفاده میشود. تاریخ سنگ بعضی از قبور به حدود دویست سال قبل میرسد و حتی بر روی بعضی از سنگها آثار اشیایی همچون شانه و بعضی وسایل دیگر که حک شده مشاهده میشود.
در نزدیکی این امامزاده درخت کهنسالی بوده که اهالی اعتقاد داشتند اگر کودکانی که مبتلا به مرض سیاهسرفه و بعضی از بیماریهای دیگر هستند، در اطراف این درخت رفتوآمد کنند، بیماری آنها بهبود مییابد.
وسط حیاط، یک حوض است که چهار طرف آن چاههایی بود که به یک شهر زیرزمینی باستانی راه داشته است.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, ورامین, ایران شناسی, سازمان های مردم نهاد, ورامین شناسی

روز یکشنبه اول مرداد، ساعت ۱۸ تا ۲۰ طبق اطلاع رسانی قبلی، دومین کارگاه آموزشی آشنایی
با شهرستان ورامین را برگزار کردیم. هدف این برنامه، آشنایی اعضا و شرکت کنندگان با شهرستان
ورامین و مشخصه ها و ویژه گی های آن بود و در یک کلام؛ ما از شهرستان ورامین چه می دانیم؟
در ابتدا افراد شرکت کننده در کارگاه به ۳ گروه ۲ نفره تقسیم شدند و هر گروه یکی از سه موضوع
زیر را انتخاب کردند:
۱) تاریخچه ی شهرستان ورامین.
۲) معرفی ۲ روستا از شهرستان ورامین.
۳) معرفی امکانات خدماتی شهرستان شامل تفریحی ـ آموزشی ـ بهداشتی و درمانی و ... .
گروه ها برای انجام تحقیقات منابعی مانند کتاب، بروشور، سایتهای مختلف و استفاده از اطلاعات یکدیگر
را دراختیار داشتند.
هر گروه برای جستجوگری ۴۵ دقیقه و برای انتقال اطلاعات بر روی برگه ۳۰ دقیقه فرصت داشت و درانتها هر گروه ۲۰ دقیقه زمان داشت تا کار را برای سایر گروه ها به صورت شفاهی ارایه دهد.
دومین کارگاه آموزشی در ساعت ۲۰:۱۵ دقیقه به پایان رسید و تصمیم بر آن شد که هر گروه اشکالات و
اطلاعات موضوع انتخابی را تا شروع کارگاه سوم اصلاح کند.

برچسبها: جمعیت زنان خورشید, ورامین, ایران شناسی, سازمان های مردم نهاد, ورامین شناسی
دومین کارگاه آموزشی ورامین شناسی
با هدف شناخت حوزه ی کاری جمعیت زنان خورشید
زمان : یک شنبه 1 مرداد ۱۳۹۱ - ساعت 17 تا 19
مکان : دفتر جمعیت زنان خورشید
موضوعات:
1- معرفی روستاهای شهرستان ورامین.
2- امکانات شهرستان ورامین. (اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و ...)
3- تاریخچه ی شهرستان ورامین.
از همه ی اعضا و علاقه مندان و سایر ان.جی.او های شهرستان،
دعوت به حضور می نماییم.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, ورامین, ایران شناسی, سازمان های مردم نهاد, ورامین شناسی
مکان: روستای مهاباد
زمان: جمعه ۰۹/۰۴/۹۱

ایستگاه قطار فیروزکوه و شروع پیاده روی

روستای مهاباد

چشم اندازی از مسیر چشمه ی اشنی

مسیر کوهستانی پیاده روی

اعضای گروه سفر

همیاری اعضای گروه و کمک به ادامه مسیر تنها کودک گروه

بزکوهی لابه لای صخره ها - در وسط تصویر

مسیر باغات روستای مهاباد
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, سازمان های مردم نهاد, ایران شناسی, حقوق شهروندی
مکان: روستای مهاباد فیروزکوه
زمان: جمعه ۰۹/۰۴/۹۱

ساعت 5:30 دقیقه در ایستگاه راه آهن ورامین، 20 نفر از دوستان و اعضای جمعیت حضور داشتند. قطار با کمی تاخیر در ساعت 6:10 دقیقه صبح از ایستگاه ورامین حرکت کرد. 5 نفر از دوستان نیز از تهران به همراهان اضافه شدند. در طول مسیر؛ دوستان علاوه بر خوردن صبحانه، گروه بندی شدند و هر گروه با همراهی سرگروه خود، به سوالاتی که در یک پرسش نامه توسط جمعیت زنان خورشید، تهیه شده بود، جواب دادند و در ضمن با یکدیگر بیشتر آشنا شدند. سوالات هر گروه مربوط به این موارد بود: 1- انگیزه ی آن ها از شرکت در این برنامه. 2- میزان آگاهی شان از حقوق شهروندی خود به عنوان یک همسفر. 3- نکاتی که باید در پیاده روی های یک روزه رعایت کرد و ... .
ساعت 8:45 دقیقه به ایستگاه مهاباد رسیدیم. بعد از کمی پیاده روی وارد روستا شدیم. چهره ی ظاهری روستا ویژه گی خاصی نداشت. کوچه ها اما با تابلوهایی به شکل تابلوهای شهری نامگذاری شده بود. در ابتدا به تماشای امامزاده و حسینیه روستا رفتیم. حسینیه و مسجد مهاباد دارای دو قسمت بود. یک قسمت که از قدیم مانده بود و یک قسمت الحاقی که به علت کوچک بودن در سال های اخیر، اضافه شده بود. در گذشته، در همین حسینیه یک امامزاده بوده که دیگر وجود ندارد و برای اهالی به عنوان یک میراث معنوی مطرح می شود. امامزاده شرح حال و شجره نامه نداشت و فقط نمای گنبدی بیانگر مکان آن بود. حمام مربوط به دوره ی قاجاریه را هم دیدیم که شالوده ای از دوران صفویه داشت. به نظر می رسید حمام به تازگی مرمت شده اما به شدت آلوده و پر از زباله های شهری بود.
بعد از آن، همراه گروه به سمت چشمه اشنی به راه افتادیم. بعد از حدود 3 ساعت و نیم پیاده روی در حالی که گروه بسیار خسته شده بود به جایی رسیدیم که محل آبشخور گله گوسفندان بود. آقای اسماعیل حسینی دهیار روستای مهاباد که از نیمه های مسیر با گروه همراه شده بودند، در این محل نکاتی را در مورد روستای مهاباد گفتند. از جمله این که این روستا 737 نفر جمعیت دارد که شامل 170 خانوار است. البته این تعداد در تابستان به 1500 نفر و در زمستان به 150 یا 100 نفر می رسد. روستای مهاباد 4 فصله است و وسعت آن 2100 هکتار است که 2000 هکتار آن کوه و مراتع و 100 هکتار را باغات تشکیل می دهد. روستای مهاباد در حومه فیروزکوه و بخش مرکزی آن قرار دارد. محصولات درختی روستا شامل گردو، سیب، گلابی، زردآلود، آلبالو، هلو، گیلاس و بادام و انواع توت و کمی انگور است. گونه های درختی آن شامل سرو، بید، ون و بوته های زرشک و کتیرا و شیرگرگ و شیرین بیان است. رودخانه ی مهاباد که در چند سال اخیر رودخانه ی فصلی شده، در زمستان ها پر از آب می باشد و منشاء اصلی آن، آبشار ساواشی و تنگه واشی می باشد و شاخه اصلی آن به حبله رود برمی گردد.
قدمت روستا به دوران صفویه و شاه عباس برمی گردد. راه های اصلی روستا، راه آسفالته و راه آهن است. گیاهان دارویی آویشن، باریجه، گل گاوزبان، ختمی، کنگر، کتیرا و قارچ کوهی و انواع سبزیجات معطر است. حیوانات وحشی اطراف روستا شامل پلنگ، گرگ، روباه، شغال، خرگوش، بز و میش، خوک و جوجه تیغی است. از جمله پرندگان بومی شامل کرکس، عقاب، قرقی، بلبل، سار، اردک وحشی و مرغ کوهی می باشد. انواع آبزیان هم مانند ماهی قزل آلا، ماهی شیشه ای، گربه ماهی، خرچنگ، زالو و لاک پشت می باشد. روستای مهاباد از شمال به روستای هرانده، از جنوب به روستاهای درده و پیرده، از غرب به روستای فرح آباد و از شرق به روستای جلیل آباد و مراتع فیروزکوه می رسد.
بعد از کمی استراحت و خوردن ناهار، به همراه آقای حسینی به سمت ده حرکت کردیم. در راه، در یک باغ توت استراحت کردیم و از میوه ی درختان آن خوردیم. ساعت 4 عصر به روستا رسیدیم و کمی بعد در ایستگاه استراحت کردیم و منتظر قطار شدیم. قطار ساعت 4:45 دقیقه رسید و در نهایت سفر ما در ساعت 7:30 دقیقه در ورامین به پایان رسید.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, سازمان های مردم نهاد, ایران شناسی, حقوق شهروندی
در نشست آزاد امروز، قسمت هایی از کتاب " در جستجوی انسان وارسته ی امروز " را خواندیم. این کتاب مصاحبه ای با توران میرهادی، به کوشش سوزان حبیب، پیرامون تجارب ایشان در مدرسه ی فرهاد است که توسط نشر قطره به چاپ رسیده است. جهت آشنایی با کتاب اینجا کلیک کنید.

در هفته ی آینده نمایش فیلم مستند " در سیواس شاعر می روید " را خواهیم داشت. فیلمی از سعید منافی که در اتریش تهیه شده و زیرنویس فارسی است.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, نمایش فیلم, ورامین, سازمان های مردم نهاد, ایران شناسی
مکان: دفتر جمعیت
زمان: یکشنبه ۱۱/۰۴/۹۱

روز یکشنبه، ساعت ۱۸ تا ۲۰، طبق اطلاع رسانی قبلی، کارگاه آموزشی ورامین شناسی را برگزار کردیم. هدف این برنامه، آشنایی اعضا و شرکت کنندگان با شهرستان ورامین و مشخصه ها و ویژه گی های آن بود. این که حیطه ی فعالیت جمعیت زنان خورشید، دارای چه خصوصیاتی است؟ و در یک کلام؛ ما از شهرستان ورامین چه می دانیم؟
شرکت کنندگان در ساعت تعیین شده در دفتر حضور پیدا کردند و برنامه با توضیحی مختصر و کلی از کارگاه قبلی که تقسیمات کشوری بود، شروع شد. سپس از شرکت کنندگان خواسته شد که گروه های چهار نفره ای تشکیل بدهند تا درباره ی ورامین، کاری گروهی و تحقیقی انجام دهیم. سه گروه تشکیل شد و قرار شد ورامین را بر اساس مشخصات جغرافیایی، روستاها، امکانات بهداشتی و رفاهی، جاذبه های گردشگری و تاریخی و ارگان ها و موسسات آن بررسی کنیم. البته از بین موضوعات بالا، سه موضوع؛ جاذبه های گردشگری و امکانات بهداشتی و رفاهی و ارگان ها و نهادهای این شهرستان توسط هر گروه به طور جداگانه کار شد و قرار گذاشتیم باقی موضوعات را در یک کارگاه دیگر بررسی کنیم.

گروه ها برای انجام تحقیق خود منابعی مانند کتاب، بروشور، سایت های مختلف و استفاده از اطلاعات یکدیگر را در اختیار داشتند. نتیجه ی کار هر گروه در یک کاغذ بزرگ ثبت شد و برای اطلاع باقی اعضا و علاقمندان که امکان حضور در جلسه را نداشتند، روی دیوارهای دفتر جمعیت نصب شد. برنامه به دلیل گستردگی موضوعات مورد بررسی تا ساعت ۲۰:۳۰ دقیقه طول کشید و در انتها هر گروه، توضیحی مختصر درباره ی اطلاعاتی که به دست آورده بود به باقی شرکت کنندگان داد.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, ورامین, ایران شناسی, سازمان های مردم نهاد, ورامین شناسی
مکان: دفتر جمعیت
زمان: دوشنبه ۱۲/۰۴/۹۱

در نشست آزاد امروز فیلم " خانه سیاه است " اثری از فروغ فرخزاد نمایش داده شد. فیلمی مستند از زندگی جذامیان در یکی از مراکز نگهداری مخصوص آن ها در تبریز. انسان هایی که همانند باقی انسان ها در کنار هم زندگی می کنند، عاشق می شوند، ازدواج می کنند، کودکان خود را پرورش می دهند و به معنای هستی فکر می کنند... . انسان هایی که شاید بیش از ما به مفهوم زیبایی می اندیشند... .
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, نمایش فیلم, ورامین, ایران شناسی, سازمان های مردم نهاد
مکان: دفتر جمعیت
زمان: دوشنبه ۰۵/۰۴/۹۱

در نشست آزاد امروز، طبق برنامه قبلی، نمایش فیلم " رودخانه هنوز ماهی دارد " اثری مستند از آقای مجتبی میرتهماسب را داشتیم. این فیلم درباره ی کارهای آقای احمد نادعلیان، هنرمند ایرانی، در حمایت از محیط زیست و ثبت تلاش های ایشان در این مسیر است. بخشی از صحبت های آقای نادعلیان را درباره ی این فیلم از وب سایت ایشان در این جا می آوریم:
" قبل از مراجعه میرتهماسب و آغاز فیلم، من در صدد ساخت یک خلوت رویائی بودم. اما شرایط از پیش تعیین نشده منجر به مفقود شدن، دفن شدن و تخریب آثار شد. شاید راه کار من می توانست بازآفرینی دوباره آثار و نادیده گرفتن شرایط باشد و تصور من ساخت یک فیلم از نوعی فضای رویاگونه بود. اما میرتهماسب از این شرایط بهره برد و ناسازگاری پیرامون را به لایه اول فیلم کشانید. این واقعیتی بود که در سال های اول زندگی من در پلور از آن فرار می کردم. اما پس از تولد این فیلم من نیز از چنین شرایطی بهره بردم. این رویکرد میرتهماسب بر چگونگی روند کارهای بعدی من تاثیر داشت. در نتیجه با توجه به وقفه ای که در نمایش فیلم وجود داشته و چنین رویکردی توسط مخاطبان عام ایرانی ابتدا در کارهای من دیده شده نباید این قضاوت صورت بگیرد که میرتهماسب فقط منفعلانه تصویرگر رفتار من بوده است؛ بلکه خلاقانه از شرایط بهره برده است و این نگرش را من از ایشان به یادگار دارم. "
برای دیدن وب سایت آقای احمد نادعلیان، اینجا کلیک کنید.
برنامه ی نمایش هفته ی آینده، فیلم " خانه سیاه است "، اثر ماندگار بانوی شاعر ایران، فروغ فرخزاد است.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, نمایش فیلم, ورامین, ایران شناسی, سازمان های مردم نهاد

کارگاه آموزشی ورامین شناسی
با هدف شناخت حوزه ی کاری جمعیت زنان خورشید
زمان : یک شنبه 11 تیر ۱۳۹۱ - ساعت 18 تا 20
مکان : دفتر جمعیت زنان خورشید
از همه ی اعضا و علاقه مندان و سایر ان.جی.او های شهرستان،
دعوت به حضور می نماییم.
برچسبها: ورامین, ورامین شناسی, ایران شناسی, جمعیت زنان خورشید, سازمان های مردم نهاد

سفر یک روزه با قطار
پیاده روی و کوه پیمایی؛ روستای مهاباد فیروزکوه (مسافت 15 کیلومتر)
مکان های دیدنی: چشمه اَشنی، طبیعت کوه و باغ های روستا.
زمان : جمعه 9 تیر ۱۳۹۱ - ساعت حرکت قطار از ورامین 5:40 صبح
مکان ملاقات : ایستگاه قطار راه آهن ورامین
نفری 6۰۰۰ تومان.
وعده صبحانه و ناهار سبک و لوازم شخصی مثل لیوان و ... همراه داشته باشید.
برچسبها: ایران شناسی, جمعیت زنان خورشید, سازمان های مردم نهاد
زمان: جمعه 05/03/91

روستای باغخواص از نام عارف بزرگی به نام ابراهیم خواص برداشت شده، با فاصله ی تقریبی 10 کیلومتر با شهر ورامین. بر اساس آخرین سرشماری اعلام شده در کشور(1385) باغخواص دارای 628 خانوار و 2589 نفر جمعیت می باشد. شغل اصلی مردم کشاورزی و دامپروری است.
مکان های دیدنی آن شامل:
مقبره امام زاده زین العابدین از نوادگان امام موسی جعفر با معماری دوره قاجاریه می باشد.
یخچال و آب انبار که اکنون مخروب شده.
دانشسرای باغ خواص که اکنون اثری از آن نیست.
آشیانه لک لک ها و کوچه آشتی کنان.
مراسم آیینی عزاداری عاشورا با قدمتی بیش از یک قرن.
پیاده روی به سوی باغخواص در ساعت هفت صبح با تاکسی سواری از ابتدای جاده گل تپه به سمت باغخواص شروع می شود. تلاش برای ارتقای سطح آگاهی در همان ابتدای سفر با صحبت کردن با راننده تاکسی شروع می شود و گروه مان در روستای بین راه )حسین آباد کاشانی( پیاده می شود. آب انبار قدیمی روستای حسین آباد با درب آهنی بزرگش طاق باز بود و حالا تبدیل شده به آبشاری از زباله، مسجد روستا هم کنارش بود.
در روستا سرک کشیدیم. بعضی از کوچه ها توسط باغچه ای بلند شبیه بلوار شده بودند. در گشت و گذارمان بنای متروکه با طاق های گنبدی و ستون های ضخیم دیدیم، گویا انباری برای کشاورزان منطقه بود ، البته آن چه حالا مانده بود، ستون بود و طاق گنبدی. در پس کوچه های روستای حسین آباد مثل خیلی روستاهای این حوالی کوچه های تنگ و باریک کاهگلی به نام آشتی کنان بود، ما هم از آن گذشتیم.
در پس کوچه ای ، درب آهنی بزرگ آبی رنگی، خود را با عنوان (چای و قلیان) به دیگران معرفی می کرد. مغازه دار کناری گفت که این کاروانسرای قدیمیه.

آب کشاورزی روستا از کانال آبی تأمین می شود که از روستای احمدآبادکوزه گران به روستای باغخواص و بعد به این روستا می رسد. تقسیم آب بر اساس واحدی به نام سنگ است، و هر سنگ حدود پنج هزار تومان می باشد. آب کشاورزی در مسیرش از احمدآباد به حسین آباد کاشانی سرگذشتی دارد تا به روستای پایین دست برسد و این گرفتاری است که کشاورزان را همیشه به دنبال حل مشکل با خود همراه می کند. چاه از دیگر راه های تأمین آب در روستا است.کشاورزی روستا با خشک شدن قنات که از مادر چاه خیرآباد تغذیه می شده دیگر رونق قدیم را ندارد،کشت بادمجان و گوجه و طالبی از بیست وسه سال پیش همچنان ادامه دارد.
فعالیت اقتصادی دیگر روستا گاوداری است. گاوداری حاج مراد مهابادی و شریکش آقای غلامرضا مهابادی با 80 رأس گاو گوشتی، 10 رأس گاو شیری دورگه هلندی اسراییل از فرصت های اقتصادی روستاست. مردم روستا که به طور معمول در کنار دامشان زندگی می کنند شیرهای دامشان را به کارخانه شیر وارنا می فروشند . در این میانه حاج امیرحسین مهابادی با جمع آوری روزانه شیر اهالی رابط روستا و کارخانه است.

روستا دارای شورای روستا است ، شورای روستا سه نفره است و دهیار هم دارد. موجودی امکانات آموزشی روستا دبستان است و محصلین برای ادامه تحصیل به باغخواص می روند. حسین آباد کاشانی یک روستای مهاجر فرصت است، شاید دلیل عمده اش کمبود امکانات باشد!
از ابنیه های تاریخی و یادگاری های گذشته می توان به کاروانسرای قدیمی که گویا سال 1347 توسط ارباب خواجوی برای همسرش در روستاتی قلعه بلند ساخته شده و به صورت متروکه است اشاره کرد. امامزاده زین العابدین که اکنون قبرستان اهالی هم در کنار آن است از بناهای قدیمی است که توسط آقای مجتبی تاجیک پسر حسن بزار آینه کاری شده است.
روستای بعدی مسیرمان
روستای علی آباد فرسوده بود.با راهنمایی دوستی به منزل حاج اصغر قشقایی رفیتم.حیاط
خانه گسترده با چهار باغچه که می توانی در ذهنت ترسیم کنی!! در هر باغچه حداقل سه
درخت انار در کنار درختان انگور .بنای خانه با ظاهر امروزیش حیات داشت و این هم به
خاطر علاقه حاج اصغر برای حفظ خانه ی پدری است.
حاج اصغر حوصله دارست و ماجراها را این گونه روایت می کند که علی آباد دو تا موتور آب کشاورزی دارد ، یکیش فعال است . آب کانال هم اگر بارندگی باشد خوب است ولی اغلب مشکل کم آبی داریم. کشت و کار مردم گندم و جو و پنبه است. در گذشته کشت اصلی مردم پنبه بود ولی حالا به دلیل کمبود آب کشاورزی و نبود نیروی انسانی برای برداشت پنبه بیشتر زمین ها زیر کشت جو و گندم است. یونجه وبلال هم بیشتر برای مصارف دامپروری کشت می شود. گلخانه های خیار و گوجه هم امروزه رونق یافته است.

روستا دارای مقاطع ابتدایی و راهنمایی شیفتی بر اساس جنسیت است و یک باب دبیرستان پسرانه هم دارد. علی آباد فرسوده سه کوره سفالگری داشته یکی از آنها کنار یخچال قدیمی بود. این روستا هم کوچه آشتی کنان دارد.
مسجد بقیه الله از بناهای قدیمی روستا است که مناره هایش خانه لک لک ها شده بود و(ما بر اساس گویش به آنها می گوییم حاج لک لک، چون قدیمی هامعتقد بودند که لک لک ها فصل کوچ می روند زیارت خانه خدا، قدیمی لک لک ها را دوست داشتند وبرایشان عزیز و تا حدودی مقدس بود؛ اگر کسی آزاری به لک لک می رساند در گمان آنها حتما پایش را می خورد.)
از دیگر بناهای قدیمی، حمام بود که حالا کاربری اش تغییر کرده و پایگاه بسیج شده بود. میدانگاهی روستا هم می گویند دورترها حدود دویست سال پیش قبرستان بوده. علی آباد فرسوده هم از جمله روستاهای بخش مرکزی شهرستان است که دارای شورای روستایی سه نفره می باشد. علی آباد فرسوده و باغخواص بیشتر مهاجر پذیرند، چون زمین ارزانتر است. توقف بعدی روستای اقبالیه است با عمارت قدیمی.
حالا دیگر در روستای مقصد یعنی باغخواص هستیم. نامش ترکیب زیبای طبیعت و ابراهیم خواص است. باغ های قدیمی که شاید در این فصل پر بودند از شکوفه های انار و خانه های که کوچه ها را لبریز عطر یاس می کرد . روستای باغخواص سرگذشتی دارد، هنر سفالینه آن بعد از حفارهای انجام شده در آن بیانگر ذوق و دانش مردم آن منطقه است که حمله ی مغول ها آن را نابود کرد، سفالینه هایی با نقش هایی از گل و بوته .
یخچال قدیمی روستا که حالا فقط نامی از آن مانده و بیانگر استفاده درست مردم از فصول سال بوده است. زمستان برای خودش اهمیت داشته و تابستان مزه سردی آن را در تنگ آب خنکت می چشی. شهرستان ورامین را شاید بشود با آب انبارهایش به دیگران معرفی کرد مثل بادگیرهای یزد. در کمتر روستای در این حوالی می روی که آب انبار نداشته باشد . هر جا مردمی زندگی را آغاز کردند به دلیل شرایط جوی هوا برای خود آب انبارهای ساختند تا هم در سایه آن آرام گیرند و هم آب شرب خنک و بهتری داشته باشند.
آب انبار به شکل هرمی ساخته می شد و یک عالمه پل داشت. پله های کوتاه و نزدیک به هم که از آن بالا صدای چک چک آب را بر روی آجرهای پخته می شنیدی. از همان ابتدا خنکی مرطوبی حالت را در گرمای تابستان دگرگون می کرد و وقتی می رسیدی زن ها و بچه های ده را می دیدی که تُنگ پر آب بر شانه، پله های را بالا می آیند و آخرین نفر درب آب انبار را می بست تا حیوان وارد آن نشود. روستای باغخواص هم از این مهم مستثنی نبود ولی حالا ورامین خالی از آب انبار و یخچال است.

مسجد و مناره قدیمی روستا هنوز زنده است و پابرجا و البته به ثبت میراث فرهنگی رسیده و مرمت آن با امکانات امروزی(قیرگونی کردن سقف آن) . روستا یک مدرسه قدیمی دارد، مردم این دیار در گذشته دانش اندوزی برایشان اهمیت داشته است و امروزه نیز جز اندک روستاهای شهرستان است که نشریه محلی و سایت دارد.
از مراسم های ماندنی و قدیمی این روستا مراسم آیینی عاشورا است که در خبرهای مختلف خواندم که قرار است مراسم عاشورای باغخواص توسط صدا وسیما ضبط و پخش شود. معمولا در روزهای تاسوعا و عاشورا هئیت های مذهبی روستاهای همجوار هم به این روستا می آیند.
سفر یک روزه ی ما در ساعت 14 عصر به پایان رسید، با تشکر از همه ی دوستان و اهالی مهربان باغخواص.
در صورت تمایل می توانید گزارش تصویری این سفر را در گالری تصاویر ببینید.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, ورامین, ورامین شناسی, سازمان های مردم نهاد, ایران شناسی
زمان: جمعه 05/03/91








در صورت تمایل می توانید گزارش کامل این سفر را در گزارشات سفر و بازدید بخوانید.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, ورامین, ورامین شناسی, سازمان های مردم نهاد, ایران شناسی
مکان: دفتر جمعیت
زمان: دوشنبه 22/03/91

در نشست آزاد امروز، نمایش فیلم " کارگران مشغول کارند " ساخته ی مانی حقیقی را داشتیم، فیلمی مستند که در باب جدال انسان با طبیعت است، جدالی که بیهوده می نماید.
دوشنبه ی هفته ی آینده، نمایش فیلم "رودخانه هنوز ماهی دارد" را خواهیم داشت. فیلمی که پیشنهاد می کنیم دیدنش را از دست ندهید.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, نمایش فیلم, ورامین, ایران شناسی, سازمان های مردم نهاد
مکان: دفتر جمعیت
زمان: دوشنبه ۰۸/۰۳/۹۱

در نشست آزاد امروز، نمایش فیلم " گفت و گو در مه " کاری از محمدرضا مقدسیان را داشتیم. فیلم درباره ی تلاش های یک زن به نام آذر در روستایی ست که اهالی روستا، او را به عنوان عضوی از شورای روستا انتخاب کرده اند اما او برای برگزاری جلسات و رسیدگی به مشکلات روستا، در مقابل مردان قرار می گیرد، مردانی که فعالیت یک زن را در امور تصمیم گیری روستا، قبول ندارند و ... . در این فیلم تلاش های آذر و استقامت او برای به دست آوردن حقوقش را می بینیم.
هفته آینده نمایش فیلم " کارگران مشغول کارند " را خواهیم داشت.
بعد از نمایش فیلم، گفتگویی بین دوستان با موضوع فعالیت زنان در حیطه هایی که به نظر می رسد مختص مردان است، صورت گرفت و از مستندی که درباره ی خانم فاطمه حبیبی زاد - زن نقال ایرانی که از سوی استادان نقالی لقب گردآفرید ایران را گرفته است - حرف زدیم.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, نمایش فیلم, ورامین, ایران شناسی, سازمان های مردم نهاد
پیاده روی به روستای باغ خواص ورامین (مسافت 10 کیلومتر)
مکان های دیدنی: امامزاده،یخچال و آب انبار،مسجد و مناره، مدرسه قدیمی و دانشسرای باغ خواص، کوچه آشتی کنان و آشیانه لک لک ها.
زمان : جمعه ۵ خرداد ۱۳۹۱ - ساعت 6:30 صبح.
مکان : ابتدای شهرک مدرس (گل تپه)
نفری ۵۰۰۰ تومان.
وعده ناهار سبک و لوازم شخصی مثل لیوان و ... همراه داشته باشید.
می توانید اطلاعات مربوط به باغ خواص را از این وب سایت مشاهده نمایید:
وب سایت خبری،فرهنگی شهرک باغخواص
برچسبها: ورامین, ورامین شناسی, ایران شناسی, جمعیت زنان خورشید, سازمان های مردم نهاد
مکان: دفتر جمعیت
زمان: دوشنبه ۰۱/۰۳/۹۱

در نشست آزاد امروز، طبق برنامه ی قبلی، نمایش فیلم " سیاره زمین۳ " را داشتیم. در این فیلم با زندگی موجودات در جنگل های پرباران آمازون و کنگو، و جدال آن ها برای بقا آشنا شدیم.
هفته ی آینده نمایش فیلم " گفتگو در مه " به کارگردانی محمدرضا مقدسیان و اسماعیل امامی را خواهیم داشت.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, نمایش فیلم, ورامین, ایران شناسی, سازمان های مردم نهاد
مکان: احمد آباد کوزه گران
زمان: جمعه 15/02/91
با هماهنگی قبلی بین دوستان و اطلاع رسانی از طریق وبلاگ جمعیت و پیامک و تماس تلفنی با اعضای جمعیت، قرار شد همگی ساعت 7 صبح در ابتدای جاده ی قاسم آباد ورامین، جمع شویم. باران بهاری به زیبایی ِاین روز اضافه کرده بود.

مسافت حدود 5 کیلومتر پیاده روی را در زیر بارانی که گاهی می بارید و گاهی قطع می شد، پیش رو داشتیم. در هر دو سمت جاده علاوه بر سوله های گاوداری و کارگاه های صنعتی و ساختمانی، زمین های کشاورزی پوشیده از گندم و جو و یونجه بود. هیچ قطعه زمینی خشک و بایر رها نشده بود و همگی زیر کشت بودند. در نیمه های راه از یک بنای قدیمی که اهالی به آن قلعه قدیم می گفتند بازدید کردیم. قلعه ای خشتی و بسیار زیبا با اتاق های تو در تو و گنبدها و طاقچه های قدیمی که به زیبایی هر چه تمام تر، زیر باران خودنمایی می کرد.
دوباره به مسیر ادامه
دادیم تا حوالی ساعت 9:30 دقیقه به روستای احمدآباد کوزه گران رسیدیم. کمی در
خیابان اصلی روستا پیش رفتیم. فضای سبز و گل کاری های جلوی هر خانه، نظرمان را به
خودش جلب کرده بود. قبلاً از طریق تماس تلفنی با آقای محمدحسین محسنی، یکی از
اهالی قدیمی روستا و از جمله مهم ترین کسانی که در حال حاضر به کار تولید سفال و
کوزه گری مشغول هستند، هماهنگ کرده بودیم تا در این سفر به عنوان راهنما در کنار
ما باشند.
آقای محسنی طبق قرار
قبلی با رویی گشاده به استقبال ما آمدند. تصمیم گرفتیم از کارگاه های قدیمی کوزه
گری در روستا دیدن کنیم. این شد که به همراه ایشان به یکی از این کارگاه ها سر
زدیم، در طول بازید، آقای محسنی بر اساس اطلاعات خودشان، از وضعیت روستای احمدآباد
و این که چرا لقب کوزه گران گرفته است، شرح خلاصه ای دادند:
این روستا از سال
1325 خورشیدی، تا امروز در زمینه ی تولید چینی و سفال فعالیت داشته است، در آن سال
ها فردی به نام بمانعلی به همراه 2 نفر دیگر از شهر نطنز به جا می آیند و شروع به
تولید نعلبکی می کنند و میزان تولیدشان را آنقدر بالا می برند که قیمت نعلبکی آن
زمان را که 4 تومن و 5 زار بوده است به 3 تومن می رسانند، به همین دلیل در آن
دوره، کوزه گران روستای احمدآباد از دستمزد و معیشیت خوبی برخوردار بودند و شغل آن
ها بسیار پررونق بوده است. در آن زمان به دلیل این که لوله کشی آب نبوده است،
تولید کوزه و سفال برای جابجایی آب و مصرف آن بسیار کاربرد داشته و از این روستا
برای رودهن، بومهن، رباط کریم، شهریار و گرمسار کوزه می برده اند.
از کارگاه های قدیمی
آن زمان، هنوز هم 3 کارگاه باقی مانده است و در حال حاضر 3 نفر در روستا به نام
های آقایان محسنی، تقی زاده و تاجیک، مشغول به تولید کوزه و سفال هستند، البته امروزه
بیشتر تولید آن ها گلدان سفالی است. دلیل اصلی رونق کوزه و سفال در احمدآباد، وجود
بهترین نوع خاک رس، برای کار سفالگری در زمین های این روستا است.

آقای محسنی می گفتند که در بخش هایی از روستا مثل ریم و باجک، در طی خاکبرداری هایی که انجام داده اند، در ارتفاع 4-6 متری زیر زمین، آثار اسکلت انسان و خرده های سفال پیدا شده است که نشان دهنده ی قدمت چند هزار ساله سفالگری در این منطقه است. عمر این قطعه های باقی مانده را 4500 سال تخمین زده اند و گفته می شود یک کوزه هم در حوالی چشمه علی پیدا کرده اند که قدمتش به 7000 سال می رسد.
در قدیم، جهیزیه عروس دارای ظروف سفالی زیادی بود و رسم بود که برای هر عروس یک کوزه به اسم " تنگ عروس " هدیه می دادند که تا سالیان دراز آن را به عنوان یادگاری نزد خود نگهداری می کرد. روستای احمدآباد با مساحت مسکونی حدود 10 هزار متر، تعداد 500 تا 600 خانوار را در خود جای داده است که اکثرا به کار کشاورزی مشغولند. صنعت کوزه گری نیز به دلیل کاربرد کم این محصولات و گران شدن مواد اولیه ی تولید و بالا رفتن هزینه ی دستمزد کارگران و سوخت کارگاه ها از رونق افتاده و تولید آن ، آن چنان که باید، مقرون به صرفه نیست.
کوره های پخت سفال در ارتفاع پایین تر از سطح زمین ساخته می شدند تا در زمستان گرم و در تابستان خنک باشند. این کوره ها در دو طبقه ساخته می شدند و به شکل استوانه ای با قطر 3 متر و 80 سانتی متر و ارتفاعی به طول 1 متر و 80 سانتی متر از جنس خشت بودند. در زمان های قدیم میزان کار به طوری بوده که شب ها، همزمان 6 تا 7 کوره روشن بوده و دود حاصل از آن ها تمام روستا را فرامی گرفته است. دمای کوره ها هم حدود 900 تا 1000 درجه سانتی گراد است.
مواد به کار رفته در ساختن چینی با سفال متفاوت است. در ساختن چینی از خاک رس و سنگ چخماق (کائولن) و بلور (جلادهنده) و سرب سوخته استفاده می کنند. برای لعاب سبز رنگ هم به مخلوط بالا کمی توفال (براده ی مس) اضافه می کنند که لعابی به رنگ سبز چمنی به دست می آید. در کوزه هایی که در همدان تولید می شود و لعاب فیروزه ای رنگ یا بنفش مایل به کبود دارند، از مخلوط خاک رس و کائولن و بلور و قلع استفاده می کنند. برای لعاب هم از توفال لاجورد به جای براده ی مس استفاده می کنند که اگر مقدار آن کم باشد فیرزوه ای می شود و اگر زیاد باشد به رنگ بنفش مایل به کبود در می آید. اگر ظروف برای نگهداری آب و ماست و مربا و غیره کاربرد داشته باشد، هر دو طرف آن را لعاب می دهند.
در زمان های قدیم برای سوخت کوره ها از چوب سفید ( درختان صنوبر یا تبریزی ) استفاده می کردند که موقع سوختن ایجاد دود نمی کنند و از این طریق رنگ ظروف لعابی تیره نمی شود. در حال حاضر هم برای کوره ها از نفت سفید یا گاز استفاده می کنند تا جلای ظروف حفظ شود. در حال حاضر تولید کوزه و سفال و گلدان، به دو روش دستی و ماشینی انجام می شود که البته روش ماشینی آن به دلیل زمان و هزینه ی کمتر، مورد توجه بیشتری قرار دارد. روش کار به این صورت است که ابتدا گِل مورد نظر را آماده می کنند و بعد، آن را به وسیله ی ماشین یا توسط چرخ و استاد سفالگر، شکل می دهند. در هر دو روش داشتن مهارت و دقت و سرعت، اهمیت بسیار زیادی دارد.

ابتدا خاک رس مناسب را در قسمتی از کارگاه که سرپوشیده است، دپو می کنند، (آقای محسنی گفتند که ما 30 نوع خاک رس داریم!) به این قسمت اصطلاحا آخور می گویند، خاک رس جمع شده، آرام آرام با قطره های آب مخلوط می شود و در طول چندین روز، خاک از اطراف آخور، توسط کارگرها جمع شده و به وسط آن ریخته می شود تا به این وسیله خوب مخلوط شده و خمیر چسبناکی به دست بیاید. در زمان تولید، از گل آماده شده برداشته و بسته به میزان شلی یا سفتی، آن را چندین بار ورز می دهند. البته اگر روش ماشینی باشد، گل را در دستگاهی به نام گل ساز که شبیه چرخ گوشت بزرگی است، می ریزند تا به میزان لازم در آن مخلوط شده و خوب ورز بخورد.
بعد از آن گل را به قسمت های کوچک تقسیم می کنند که در روش ماشینی، گل ها به اندازه ی چونه ی خمیر نانوایی است، بعد یکی یکی آن ها را در دستگاهی که به آن اصطلاحاً قالب می گویند، می اندازند. این دستگاه به سرعت، گل را به شکل گلدان در می آورد. استفاده از گازوییل و یک ماده شیمیایی به نام اسید استریک، در این دستگاه برای جلوگیری از چسبیدن گل به قالب و حفظ حالت یک دستی در گلدان های ساخته شده و ضایع یا پلیسه نشدن آن ها بسیار مهم است.
در روش دستی هم گل را بعد از لگدمالی، روی تخته ای که اصطلاحا به آن گل مال می گویند، گذاشته و مجدداً ورز می دهند و به چند قسمت شبیه کله قند تقسیم می کنند و بعد استاد سفالگر پشت چرخ سفالگری اش نشسته و آن گل را با مهارت بسیار زیادی به شکل کوزه، گلدان و غیره تبدیل می کند. از جمله وسایلی که در این کار مورد استفاده هستند ورزده و دستاب می باشند که دستاب کاسه ای پر از آب و گل است که کاربردهای زیادی از جمله صیقل دادن و چسباندن و غیره در این کار دارد. سپس ظروف آماده شده را بسته به تعداد آن ها و میزان درجه ی مورد نیاز برای پخت، توی کوره می چینند. احیاناً اگر ظرفی هم زیاد حرارت ببیند به رنگ تیره در می آید که اصطلاحاً به آن می گویند سوخته است.

بعد از آن آقای علی محسنی به همراه پدرهمسرشان (آقای بهادری) که مینی بوس داشتند، ما را میهمان کردند و از ما خواستند که در طول مسیر برگشت از ماشین آن ها استفاده کنیم. گروه به همراه ایشان به دفتر جمعیت آمدیم و حالا آن ها میهمان ما بودند. درباره ی جمعیت و فعالیت های آن توضیح کوتاهی به میهمانان دادیم و با میوه از آن ها پذیرایی کردیم و ناهار مختصری در دفتر خوردیم. برنامه در ساعت 17 عصر به پایان رسید و اعضای گروه هر کدام به خانه های خود رفتند.
با تشکر فراوان از همه ی عزیزانی که در این سفر کوتاه، یار و همراه ما بودند.
در صورت تمایل می توانید گزارش تصویری این سفر را در گالری تصاویر ببینید.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, ورامین, ورامین شناسی, سازمان های مردم نهاد, ایران شناسی
مکان: احمدآباد کوزه گران - ورامین
زمان: جمعه 15/02/91

قلعه ی قدیمی در مسیر جاده ی قاسم آباد - احمد آباد

دستگاه قالب در روش ماشینی تولید گلدان سفالی - کارگاه آقای محسنی

مراحل تولید سفال - لگدمالی

مراحل تولید سفال - تخته ی گل مال و ورز دادن بیشتر گل

مراحل تولید سفال - آقای محسنی در حال ساختن یک گلدان

مراحل تولید سفال - دستاب

مهارت استادان بزرگ و قدیمی مانند آقای محسنی را باید قدر دانست.

کوره پخت کوزه و سفال - کوره ی استوانه ای (در مرکز تصویر ) در زیر آجر و روشن است.

چیدمان گلدان ها در کوره - کوره در حال حاضر خاموش است.

گلدان هایی که حرارت زیاد از حد خورده اند و اصطلاحا به آن ها سوخته می گویند.
در صورت تمایل می توانید گزارش کامل این سفر را در گزارشات سفر و بازدید بخوانید.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, ورامین, ورامین شناسی, سازمان های مردم نهاد, ایران شناسی
مکان: دفتر جمعیت
زمان: دوشنبه 25/02/91

در نشست آزاد امروز، نمایش فیلم مستند " ایران من " را داشتیم. مستندی زیبا از سفر به شهرهای ایران، سفری که از استان گیلان و شهرهای رشت، ماسوله،انزلی، تالش و... شروع شد و تا پایان بخش دومش در شهر زیبای اصفهان ادامه داشت. در این فیلم، آداب و رسوم، تاریخ و تمدن، آثار باستانی ومناطق گردشگری و غذاهای سنتی هر شهر را دیدیم.
هفته ی آینده نمایش فیلم " سیاره زمین " بخش سوم را خواهیم داشت.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, نمایش فیلم, ورامین, ایران شناسی, سازمان های مردم نهاد
مکان: دفتر جمعیت
زمان: دوشنبه ۱۸/۰۲/۹۱

در نشست آزاد امروز، طبق برنامه ی نمایش فیلم های جمعیت، فیلم " زینت، یک روز بخصوص " به کارگردانی ابراهیم مختاری نمایش داده شد. این فیلم مستند درباره ی تلاش های زنی به نام زینت برای تغییر شرایط خود بود.
هفته ی آینده نمایش فیلم " ایران من - از تالش تا خلیج فارس " را خواهیم داشت.
برچسبها: جمعیت زنان خورشید, نمایش فیلم, ورامین, سازمان های مردم نهاد, ایران شناسی

